Nghịch lý về quyền riêng tư: Điều chỉnh tài chính dựa trên kiến thức bằng không ở EU và hơn thế nữa

Sự trỗi dậy của các bằng chứng không kiến thức (ZK) và ứng dụng của chúng trong tài chính phi tập trung (DeFi) đặt ra một thách thức đáng kể cho các nhà quản lý trên toàn thế giới, đặc biệt là ở Liên minh Châu Âu. Các bằng chứng ZK mang lại tiềm năng cho các giao dịch được xác minh mà không tiết lộ dữ liệu cơ bản, tạo ra một mức độ riêng tư chưa từng có trước đây trong lĩnh vực tài chính kỹ thuật số. Tuy nhiên, lời hứa "không thể theo dõi" này lại xung đột trực tiếp với các nhiệm vụ chống rửa tiền (AML) và xác minh khách hàng (KYC) ngày càng nghiêm ngặt đang được thực hiện trên toàn cầu.

Các nhà quản lý hiện đang phải vật lộn với cách cân bằng giữa việc thúc đẩy sự đổi mới trong không gian tài sản kỹ thuật số và ngăn chặn các hoạt động bất hợp pháp. Câu hỏi cơ bản xoay quanh cách điều chỉnh các hệ thống mà theo thiết kế, ưu tiên tính ẩn danh của người dùng và giảm thiểu dữ liệu. EU, với khuôn khổ pháp lý toàn diện cho tài sản kỹ thuật số (MiCA) và những nỗ lực không ngừng nhằm chống rửa tiền, đang đi đầu trong cuộc tranh luận này. Các quyết định được đưa ra ở EU có thể sẽ có tác động lan tỏa đến các cách tiếp cận pháp lý ở các khu vực pháp lý khác.

Vấn đề cốt lõi là sự căng thẳng giữa nhu cầu về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong các giao dịch tài chính, mà các nhà quản lý cho là cần thiết để ngăn chặn rửa tiền, tài trợ khủng bố và các hoạt động bất hợp pháp khác, và mong muốn về quyền riêng tư và bảo mật, mà những người ủng hộ các bằng chứng ZK cho rằng rất quan trọng để bảo vệ quyền cá nhân và thúc đẩy một hệ thống tài chính mạnh mẽ hơn và chống kiểm duyệt hơn.

Quan điểm của chuyên gia

Bối cảnh pháp lý xung quanh các bằng chứng ZK rất phức tạp và phát triển nhanh chóng. Một mặt, những lợi ích tiềm năng của các bằng chứng ZK để tăng cường quyền riêng tư và bảo mật là không thể phủ nhận. Các công nghệ này có thể trao quyền cho các cá nhân kiểm soát dữ liệu của họ và tham gia vào các hoạt động tài chính mà không tiết lộ thông tin nhạy cảm. Mặt khác, tính ẩn danh do các bằng chứng ZK mang lại có thể bị các tác nhân độc hại khai thác để che giấu các giao dịch bất hợp pháp.

Thách thức đối với các nhà quản lý là phát triển một khuôn khổ cho phép sử dụng có trách nhiệm các bằng chứng ZK đồng thời giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tính ẩn danh. Điều này có thể bao gồm việc khám phá các phương pháp tiếp cận mới đối với việc tuân thủ, chẳng hạn như sử dụng các thiết lập đáng tin cậy hoặc phát triển các giải pháp AML/KYC bảo vệ quyền riêng tư. Một cách tiếp cận phù hợp với tất cả khó có thể hiệu quả và cần có sự hiểu biết sâu sắc về công nghệ và các ứng dụng tiềm năng của nó. Có khả năng chúng ta sẽ thấy một hệ thống phân tầng nổi lên, trong đó một số loại ứng dụng ZK nhất định được phép trong một khuôn khổ được giám sát, trong khi những ứng dụng khác bị coi là rủi ro quá cao phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn hoặc thậm chí là bị cấm hoàn toàn.

Những điều cần theo dõi

Một số phát triển quan trọng sẽ định hình tương lai của quy định về bằng chứng ZK. Thứ nhất, các cuộc đàm phán đang diễn ra xung quanh việc thực hiện MiCA ở EU sẽ cung cấp những hiểu biết quan trọng về cách các nhà quản lý đang tiếp cận thách thức điều chỉnh các công nghệ tăng cường quyền riêng tư. Thứ hai, việc phát triển các công nghệ và giao thức mới giúp tăng cường khả năng kiểm toán của các hệ thống bằng chứng ZK sẽ rất quan trọng. Các giải pháp cho phép tiết lộ có chọn lọc thông tin cho các nhà quản lý, mà không ảnh hưởng đến quyền riêng tư của người dùng, có thể mở đường cho việc áp dụng rộng rãi hơn. Thứ ba, sự phối hợp quốc tế về các nỗ lực pháp lý sẽ rất cần thiết để ngăn chặn sự phân xử pháp lý và đảm bảo một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp hoạt động trong không gian tài sản kỹ thuật số. Các hướng dẫn của FATF sẽ là một khía cạnh quan trọng cần theo dõi.

Tác động đến quản lý tài sản ẩn danh là rất lớn. Các quy định chặt chẽ hơn xung quanh các bằng chứng ZK có thể hạn chế khả năng các cá nhân che chắn tài sản của họ khỏi sự giám sát, có khả năng thúc đẩy một số người dùng đến các khu vực pháp lý không được kiểm soát. Tuy nhiên, một cách tiếp cận cân bằng cho phép sử dụng có trách nhiệm các công nghệ này cũng có thể tạo ra những cơ hội mới cho các dịch vụ tài chính bảo vệ quyền riêng tư. Điều quan trọng là tìm ra cách khai thác những lợi ích của các bằng chứng ZK đồng thời giảm thiểu rủi ro.

Nguồn: CoinDesk